Haƙƙin musulmi akan musulmi guda shida ne" aka ce: Waɗannene su ya Manzon Allah?, ya ce: "Idan ka haɗu da shi to ka yi masa sallama, idan ya kiraka ka amsa masa, idan ya nemi nasiharka to ka yi masa nasiha, idan ya yi atishawa sai ya godewa Allah to ka gaishe shi, idan ya yi rashin lafiya to ka duba shi, idan ya mutu to kabi shi (ka bi jana'izarsa)

Rubutun Larabci

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «حَقُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ سِتٌّ» قِيلَ: مَا هُنَّ يَا رَسُولَ اللهِ؟، قَالَ: «إِذَا لَقِيتَهُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ، وَإِذَا دَعَاكَ فَأَجِبْهُ، وَإِذَا اسْتَنْصَحَكَ فَانْصَحْ لَهُ، وَإِذَا عَطَسَ فَحَمِدَ اللهَ فَسَمِّتْهُ، وَإِذَا مَرِضَ فَعُدْهُ وَإِذَا مَاتَ فَاتَّبِعْهُ».

Fassara

Daga Abu Huraira Allah - Ya yarda da shi - cewa Manzon Allah - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi ya ce: "Haƙƙin musulmi akan musulmi guda shida ne" aka ce: Waɗannene su ya Manzon Allah?, ya ce: "Idan ka haɗu da shi to ka yi masa sallama, idan ya kiraka ka amsa masa, idan ya nemi nasiharka to ka yi masa nasiha, idan ya yi atishawa sai ya godewa Allah to ka gaishe shi, idan ya yi rashin lafiya to ka duba shi, idan ya mutu to kabi shi (ka bi jana'izarsa)".

Sharhi

Annabi - tsira da amincin Allah su tabbata agare shi - ya bayyana cewa daga haƙƙin musulmi akan ɗan uwansa musulmi ɗabi'u shida ne: Na farko: Idan ya haɗu da shi ya yi masa sallama da faɗin: Assalamu alaikum, Wato: Aminci ya tabbata agare ku, shi kuma ya dawo da sallama da faɗinsa: Waalaikumus Salam, Wato: Aminci ya tabbata agare ku. Na biyu: Amsa gayyatarsa idan ya gayyace shi dan walima da makamancinta. Na uku: Yi masa nasiha idan ya nemeta, kada ka yi masa yaudara ko ka yi masa algus. Na huɗu: Idan ya yi atishawa sai ya ce: Godiya ta tabbata ga Allah, to ka gaishe shi da faɗin: (Yarhamukallah) Allah Ya yi maka rahama, shi kuma ya amsa yana mai cewa: Allah Ya shiryar da ku kuma ya gyara zuciyarku. Na biyar: Ya gaishe shi kuma ya ziyarceshi idan ya yi rashin lafiya. Na shida: Ya yi masa sallah idan ya rasu, kuma ya bi jana'izarsa har sai an binne shi.

Fa'idoji

• Shaukani ya ce: Abin nufi da faɗinsa: (Haƙƙin musulmi) cewa barinsa bai kamata ba, kuma aikatashi yana zama kodai wajibi ko mandubi mai ƙarfi mai kama da wajibin da barinsa ba ya kamata.
• Maida sallama farilla ce ta aini idan wanda aka yi wa sallamar shi kaɗai ne, kuma mutum ɗaya ya isarwa jama'a, amma fara sallama to asali a cikinsa shi ne sunnah.
• Ziyarar mara lafiya yana daga haƙƙoƙinsa akan 'yan uwansa musulmai; domin cewa ziyara tana shigar da farin ciki da kewa a zuciyarsa, kuma ita farilla ce ta kifaya.
• Wajabcin amsa gayyata muddin dai babu wani zunubi a cikinta; idan ta kasance zuwa walimar angwanci ce to jumhur sun tafi akan wajabcin amsata sai dai inda wani uzuri na shari'a, amma idan ta kasance ba walimar angwanci ba ce to jumhur sun tafi a kan cewa sunnah ce.
• Gaishe da mai atishawa wajibi ne akan wanda ya ji godiyar (Allah) ga wanda ya yi atishawa ɗin.
• Cikar shari'a da kwaɗayinta a cikin ƙarfafa igiyar zamantakewa da imani da alaƙar soyayya tsakanin ɗaiɗaiku.
• (Fasammithu) a cikin wasu bugun: (Fashammithu), da Sin mara 'ya'ya da kuma Shin mai 'ya'ya: Addu'a da alheri da kuma albarka, al-Tashmit an ce a cikin ma'anarta: Allah Ya nisantar da kai daga dariyar ƙeta, kuma Ya nisantar da kai abinda maƙiyinka zai yi maka dariyar ƙeta da shi, Tasmit kuma ma'anarsa: Allah Ya shiryar da kai zuwa hanya madaidaiciya.

Maudu'ai

• ILIMIN AƘIDA
• FALALOLI DA LADUBBA
• ƘAUNA DA BARRANTA
• HUKUNCE-HUKUNCEN ƘAUNA DA BARRANTA
• LADUBBA NA SHARI'A
• LADUBBAN ATISHAWA DA NA HAMMA